اوایل این هفته، عکاس مشهور جهانی Dave Burnett پس از سکوت، دربارهٔ مسأله نیک ات و مالکیت او بر عکسی با عنوان «The Terror of War» در قالب مقالهای نظری منتشر شده در واشنگتن پست صحبت کرد. دیروز، او جزئیات بیشتری دربارهٔ این داستان ارائه داد و نه تنها موضع خود را تقویت کرد، بلکه ادعا کرد که ‘The Stringer’ عکسهای او را بدون دریافت اجازه یا ذکر منبع بهکار برده است—نقض واضح قانون.
در حالی که Burnett بهطور مختصر به اجازه و ذکر منبع در مقالهٔ واشنگتن پست اشاره میکند، اما در پست فیسبوک خود این موضوع را بهوضوح بیشتری بیان میکند.
بهعنوان خلاصهای کوتاه، روایت Burnett در واشنگتن پست، که نسخهٔ ویرایششدهای از این روایت طولانیتر در فیسبوک است، بهوضوح دربارهٔ احساس عکاس نسبت به نه تنها نتایج مستند، بلکه روش کار بنیاد VII و گری نایت در رسیدن به این نتایج صحبت میکند.
“یکی از توجیههای اصلی فیلم بنیاد VII، ‘The Stringer’، همانطور که مستقیماً از تهیهکنندهٔ اجرایی گری نایت چند سال پیش شنیدهام، این است که در تمام کارهای ما به عنوان خبرنگاران نیاز به حقیقت، حتی حقیقت ناآرام، داریم؛ باید به حس حقیقی که روزنامهنگاری میطلبد احترام بگذاریم. من تصمیم گرفتم در فیلم حضور نداشته باشم، زیرا احساس میکردم که برای اثبات دیدگاه پیشین تلاش میکنند نه اینکه عمل کشف و پرسش را جشن بگیرند. در تمام دهههای کاریام بهعنوان عکاس خبری، این تصور رایج بوده که داستان — تصویرها، روایت — مهمتر از عکاس است و من همیشه این را بهدلبستگی قبول کردهام. اما تألیف یک موضوعی است که بهراحتی میتوان آن را نادیده گرفت؛ ما در این حرفه کار خود را جدی میگیریم.” Burnett مینویسد.
“نمیدانستم که گری قبلاً تصمیم گرفته بود مسألهٔ ‘Terror of War’ شایستگی یک فیلم را داشته باشد، وقتی که او بهصورت ناگهانی در مارس ۲۰۲۳ به من نوشت و پرسید آیا میتوانیم دربارهٔ دوران من در ویتنام و بهویژه در ترانگ بنگ گفتوگو کنیم.”
Burnett میگوید در همان روز، بیش از یک ساعت با نایت تلفنی صحبت کرد در حالی که در ماشین خود در پارکینگ Walgreens نشسته بود. در طول این گفتوگو، او به نایت گفت که مطمئن است در هنگام بررسی این وضعیت، حتماً داستانی از یک ویراستار سابق عکاسی AP به نام کارل رابینسون خواهد شنید که ادعا میکند نیک ات این عکسی را نمیگیرد.
Burnett عکسهای خود را برای ‘The Stringer’ مجوزی نداد
عکاس میگوید که او قدردان این بود که نایت میخواست همه چیزهایی که Burnett دربارهٔ آن روز در ویتنام میدانست، بداند و بهعنوان نشانهای از ادب حرفهای، یک دوجین عکس سیاهوسفید که آن روز گرفته بود برای کمک به «پر کردن کمی از تصویری که همه چیز بهنظر میرسید» به نایت ارسال کرد. Burnett میگوید هدف دیگری در این اقدام نداشت و علاوه بر این، او هیچگاه نمیدانست که نایت در حال کار بر روی مستندی است که در نهایت به ‘The Stringer’ تبدیل خواهد شد.
“به من اشارهای دربارهٔ فیلم یا اینکه عکسهای من مورد سوءاستفاده قرار خواهند گرفت، نشده بود؛ بلکه بدتر اینکه بدون ذکر منبع در فیلم بهکار گرفته شدند، که خلاف اصول حرفهای عکاسان خبری است و نقض قانون به شمار میرود.” Burnett میگوید.
سپس، در ژانویهٔ ۲۰۲۴، یکی از تولیدکنندگان “The Stringer” ایمیلی به Burnett فرستاد و از او خواست تا این عکسها را برای فیلم مجوز بدهد؛ اما Burnett میگوید که این درخواست را رد کرد. این در تضاد با زمانی است که AP برای تحقیق خود به او مراجعه کرد؛ او در آن گزارش چند تصویر از Burnett را استفاده کرد و به آن سازمان مجوز داد.
“میتوان گفت واضحترین نکته این است که من تمایلی به اعطای مجوز برای تصاویر در فیلم ندارم. به جز چند تماس پس از آن با گری که از من برای مصاحبه در فیلم دعوت کرد، این تمام تعاملات کوتاه من با تیم تولید بود. وقتی که هدف آنها را دیدم — اثبات اینکه عکاس دیگری تصویر مشهور را گرفته — در انجام مصاحبه دچار تردید شدم؛ اما در چنین شرایطی، هیچ کنترلی ندارید، ورودیای برای ویرایش یا برش گفتههایتان ندارید، و من اطمینان نداشتم که نقطهٔ نظرم صادقانه منعکس شود.” Burnett توضیح میدهد.
“وقتی این هفته فیلم را در نتفلیکس تماشا کردم، شگفتزده و ناامید شدم که حدود دهتا از عکسهای من در روایت فیلم استفاده شده بود، همه بدون ذکر منبع و مستقیماً مخالف آنچه که من (به تولیدکننده) نوشته بودم. و اینگونه نبود که نمیتوانستند تشخیص دهند که این عکاسی مال من است.” او مینویسد. “علاوه بر این، یک کلیپ از مصاحبهٔ ویدئویی که با رابرت کاپلین در آدوراما انجام دادم، نیز بدون هیچ اشارهای به من بهکار رفته بود، که میتوانست تصور نادرستی از همکاری من با سازندگان فیلم القا کند.”
“این که عکسهای من پس از رد کردن من، بهصورت غیرمجاز به داخل فیلم وارد شد، یک تخلف جدی عدالت و نقض حق تکثیر است. آیا این همان ‘حقیقت’ و صداقتی است که گری و تیم او برای سایر عناصر فیلم به کار بردهاند؟ یک فریب عمدی و کذب موجود است که در مرکز توجه باقی میماند. من این عکسها را پیش از اینکه حتی از وجود فیلم مطلع شوم، به گری ارسال کردم، بهعنوان یک کار دوستانه بین همکاران صنعت. بهجز چند تماس تلفنی برای دعوت به مصاحبه، هیچ پیشنهاد دیگری از سوی تولیدکنندگان دریافت نکردم. نه حتی فرصت مشاهده پیشنمایش فیلم پیش از جشنواره ساندنس، و نه اشارهای به استفاده از عکسهایم در این گفتگوهای کوتاه. این نوع خیانت، باعث میشود در دفعات آینده که همکار برای سؤال دربارهٔ مکان یا درخواست تصاویری از جایی که ممکن است کار کرده باشید، دوبار فکر کنید.”
یک ‘پولامیک بهدقت ترکیبشده’
Burnett در مورد این مستند، بهسختی و صریح صحبت میکند؛ بهجز مسئلهٔ حقوق تصویر، او بهوضوح نظرات خود را بیان میکند.
“بهجای هر چیز دیگری، من احساس میکنم این فیلم کمتر یک مستند و بیشتر یک پولامیک ناعادلانه ساختهشده و بهدقت ترکیبشده است، بهطوری که عناصر تاریخی را برای رسیدن به نتیجهٔ دلخواه خود تغییر دادهاند.” او مینویسد.
“من هنوز معتقدم که در حالی که فیلم سعی میکند ثابت کند ‘Nick Ut نمیتوانست این تصویر را بگیرد…’ در ذهن من، نیک ات که اولین و تنها عکاسی بود که به سمت پاگودا و کودکان در حال آمدن دوید، تنها کسی بود که میتوانست این تصویر را بگیرد. آقای Nghe، ‘استرینگر’، در چندین عکس من ظاهر میشود. او دوربین خود را دارد، اما همانند تیم NBC که همراهش بود، تا زمانی که گروه خبرنگاران پراکنده شد، به جایی که کودکان بودند نرفت.”
نظری کامل Burnett را میتوان در فیسبوک خواند.
دیدگاهتان را بنویسید